Dialogische gespreksvormen: over fundamentele vragen
Dialogische gespreksvormen zijn een methodische werkwijze waarmee gesprekken met diepgang worden begeleid en fundamentele vragen worden onderzocht. Het dialogische gesprek is gebaseerd op het socratisch gedachtengoed en de theorie van het dialogische zelf.
De Vlas Consulting gebruikt deze gespreksvormen bij opleidingen en trainingen, intervisie en coaching, bij groepsgesprekken in besturen en teams, tijdens lessen met studenten en leerlingen en dergelijke.
Fundamentele vragen
Fundamentele vragen kunnen gaan over belangrijke keuzes in het leven, de studie en/of het werk van iemand. Zij kunnen ook betrekking hebben op belangrijke beleidsbeslissingen. Overal waar belangrijke keuzes gemaakt moeten worden - in de privésfeer, tijdens de studie, in arbeidssituaties en bestuursorganen, bij het uitoefenen van een zelfstandig beroep - kunnen mensen voor fundamentele vragen komen te staan. Dialogische gespreksvormen zijn dan behulpzaam om die fundamentele vraag of vragen op een systematische wijze te onderzoeken.
Niet alleen systematisch, de gespreksvorm is vooral ook behulpzaam om dieper inzicht in de motieven, waarden en vooronderstellingen te krijgen die zich onder de opvattingen, gevoelens en gedragspatronen bevinden.
De dialogische gespreksmethode is beïnvloed door onder meer de werkwijze van de griekse filosofen Socrates en Plato (ca 400 jaar voor Christus). Later is deze gespreksmethode beschreven door de Duitse filosoof Immanuel Kant en in de vorige eeuw tot nieuw leven gebracht door de Duitse filosofen Leonard Nelson en Gustav Heckman. De dialogische gespreksmethode is voorts gebaseerd op de theorie van het dialogische zelf, die stelt dat de mens meerdere ik-posities heeft en daarmee meerstemmig is. Elke ik-positie van de mens neemt een relatief standpunt in van waaruit slechts een gedeelte van de totale werkelijkheid zichtbaar is. Door dialoog tussen de ik-posities kan een mens de wereld en zichzelf verkennen. In de meerstemmigheid van het zelf klinken altijd de stemmen van anderen door en mee.
Voor wie is de Dialogische gespreksmethode geschikt?
De Vlas Consulting maakt gebruik van dilaogische gespreksvormen wanneer een persoon, team, samenwerkingsverband of professional:
- fundamentele vragen wil onderzoeken en begrijpen
- dieper inzicht wil krijgen in de motieven, waarden en vooronderstellingen van zichzelf of anderen, die zich onder de opvattingen, gevoelens en gedragspatronen bevinden
- conflictueuze en complexe situaties wil onderzoeken en begrijpen vanuit verschillende perspectieven
- op een creatieve wijze collectief wil leren
- op zoek is naar inspiratie en praktische wijsheid.
Waarbij kan de Dialogische gespreksmethode worden gebruikt?
Dialogische gespreksvormen past De Vlas Consulting toe bij bijvoorbeeld:
- het verbeteren van de dialogische vaardigheden
- het vergroten van de kwaliteit van het gesprek tussen u en uw collega’s
- het (leren) verplaatsen in ‘de schoenen van een ander’
- het bespreekbaar maken van conflicten en dilemma's
- vernieuwing van groepsdynamiek en samenwerkingsgedrag
- het onderzoeken van wat echt belangrijk is
- het maken van belangrijke keuzes in leven, studie, werk, bestuur en beleid
- team- en organisatie-ontwikkeling
- intervisie, coaching en lesgeven.
De Dialogische gespreksmethode is toepasbaar bij onder meer:
Management- en beleidsteams, bestuurscolleges, projectteams, productieteams, functionele teams, zelfsturende teams, adviesgroepen, werkgroepen, teams van vakgenoten, specialistenteams, maatschappen, medezeggenschapsraden en cliëntenraden, intervisiegroepen, individuele en groepscoaching.